Lewy body heilabilun

Lewy body er heilabilunarsjúkdómur  og  er talinn næst algengasta orsök heilabilunar á eftir Alsheimer. Þessi sjúkdómur er kenndur við próteinútfellingar í taugafrumum í heila sem kallaðar eru Lewy body.  Þessar útfellingar finnast í ýmsum öðrum sjúkdómum og það gerir greininguna erfiðari og um leið erfitt að átta sig á tíðni hans.

Orsakir

Sjúkdómurinn er eins og áður sagði orsakaður af útfellingum á alpha-synuclein próteini í taugafrumum í heilanum.  Einstaklingar með Lewy body verða fyrir skerðingu á skynjun, hugsun og breyttri hegðun. Þeir upplifa einnig ofskynjanir, einkenni sem líkjast Parkinsons og eru misvel áttaðir.

Útfellingarnar eru kallaðar Lewy bodies, eftir  Friederich H. Lewy, sem var fyrstur til að lýsa þeim snemma á 20.öld. Þessar útfellingar finnast einnig hjá einstaklingum með Parkinsons og stundum hjá einstaklingum með Alsheimer og það gerir greininguna erfiðari.

Áhættuþættir

Aldur er eini þekkti áhættuþátturinn.  Flestir  greinast á aldrinum 50 til 85 ára. Til eru fjölskyldur þar sem fleiri en einn fjölskyldumeðlimur hafa greinst með sjúkdóminn en í flestum tilfellum er ekki um ættarsögu að ræða.

Einkenni

Einstaklingar með  Lewy body heilabilun  hafa gjarnan meira af Parkinson einkennum heldur en Alsheimer sjúklingar.  Það eru til dæmis hægar hreyfingar, stirðleiki eða stífni í vöðvum, skjálfti, göngulag þar sem viðkomandi dregur fæturna og dettni. Einstaklingar með Lewy body heilabilun sýna líka einkenni sem eru sameiginleg með Alsheimer sjúklingum svo sem minnistap, skert dómgreind, illa áttuð, ranghugmyndir, áhugaleysi og jafnvel depurð eða þunglyndi.

Það eru einkum þrjú einkenni sem greina Lewy body heilabilun frá öðrum heilabilunarsjúkdómum:

  •   Endurteknar skýrar ofskynjanir sem er erfitt að aðgreina frá raunveruleikanum.
  •  Mismikil árvekni eða áttun (Einstaklingurinn getur verið afar sljór en skyndilega fyllst orku  sem gerir aðstandendum afar erfitt fyrir um að meta ástand hans)
  • Alvarleg svefnvandamál eins og að framkvæma drauminn ( ganga í svefni  og svo framvegis) og snarpar ósjálfráðar hreyfingar (það er þekkt meðal einstaklinga með Lewy body að þeir hafi óvlijandi slegið rekkjunaut sinn í svefni eða dottið fram úr rúmi sínu).

Greining

Eingöngu er hægt að greina prótein útfellingarnar með fullri vissu við krufningu. Því þarf að fara fram ítarleg skoðun við greiningu sjúkdómsins eins og við Alsheimer til þess að  hægt sé að útiloka að um aðra sjúkdóma geti verið að ræða. Breytileg árvekni, ofskynjanir og Parkinson lík einkenni eru algengustu einkenni um sjúkdóminn, ef  að minnsta kosti tvö þessarra einkenna fylgja almennri vitsmunalegri hrörnun.

Meðferð

Meðferð er fremur erfið. Einstaklingar með þennan sjúkdóm fá oft andstæða verkun af geðlyfjum sem annars eru almennt notuð til að meðhöndla ranghugmyndir og ofskynjanir. Því er yfirleitt ekki mælt með notkun slíkra lyfja fyrir þessa sjúklinga. Sýnt hefur verið fram á að þau lyf sem almennt eru notuð til að meðhöndla Alsheimer geta verið hjálpleg.

Þar sem einstaklingar með Lewy body  heilabilun eru gjarnan með Parkinson lík einkenni hafa Parkinson lyf komið að gagni við þeim einkennum. Hins vegar geta þau lyf aukið við ranghugmyndir, ofskynjanir og dregið úr áttun einstaklingsins.
Atferlsistjórnun getur komið að  gagni, til dæmis með því að draga úr koffín neyslu og auka  líkamlega hreyfingu yfir  daginn og tryggja rólegheit og slökun að kvöldi getur dregið úr svefnvandamálum.

Horfur

Því miður er engin lækning til við sjúkdómnum. Lífslíkur eru nokkuð á reiki, allt frá 2- 20 árum eftir aldri, einkennum og öðrum heilsufarsvandamálum.

Heimildir:

American Psychiatric Association (1994). Diagnostic and statistical manual of mental disorders (4th ed.). Washington, DC: Author.

Dementia with Lewy bodies. Alzheimer’s Association. November 21, 2007. http://www.alz.org/alzheimers_disease_dementia_with_lewy_bodies.asp

Knopman, D., & Jankowiak, J. (2005). Not all dementia is Alzheimer’s: Dementia with Lewy bodies. Neurology, 65, E26-E27.

Monique M. Williams, MD, Chengjie Xiong, PhD, John C. Morris, MD and James E. Galvin, MD, MPH. „Survival and mortality differences between dementia with Lewy bodies vs Alzheimer disease.“ Neurology, 2006

Grein þessi  er þýdd af síðunni : http://alzheimers.about.com/od/whatisalzheimer1/a/lewybody_3.htm